Γιατί τα ζευγάρια που δίνονται μαζί στη διατροφή έχουν συχνά καλύτερα αποτελέσματα, και πώς μπορούν να διατηρήσουν το βάρος τους μακροπρόθεσμα
Στις προσπάθειες απώλειας βάρους, ο κοινωνικός παράγοντας παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο. Ιδιαίτερα στα ζευγάρια, η κοινή εμπλοκή σε έναν υγιεινό τρόπο ζωής — διατροφή, άσκηση, καθημερινές συνήθειες — επηρεάζει όχι μόνο τα ατομικά αποτελέσματα, αλλά και τη διατήρηση του βάρους με την πάροδο του χρόνου. Σύγχρονες επιστημονικές μελέτες υποστηρίζουν ότι η δίαιτα δεν είναι μια ατομική μάχη, αλλά μια δυναμική που διαμορφώνεται μέσα από τη σχέση και τις κοινές συμπεριφορές των δύο συντρόφων.
Τι δείχνουν οι έρευνες για τα ζευγάρια και την απώλεια βάρους
- Καλύτερα αποτελέσματα όταν και οι δύο συμμετέχουν
Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση της βιβλιογραφίας έδειξε ότι προγράμματα απώλειας βάρους που απευθύνονται σε ζευγάρια έχουν μεγαλύτερα αποτελέσματα στην απώλεια βάρους σε σύγκριση με τα ατομικά προγράμματα ή την τυπική φροντίδα. Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες σε πακέτα που στοχεύουν και τους δύο συντρόφους παρουσίασαν σημαντική απώλεια βάρους — έως περίπου 2,25 kg περισσότερα από αυτούς που ακολούθησαν μόνοι τους δίαιτα ή καμία παρέμβαση.
- Ο «ριπλ–εφφέκτ» (ripple effect) μέσα στο ζευγάρι
Σε μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν 130 ζευγάρια, παρατηρήθηκε ότι η αλλαγή συμπεριφοράς ενός συντρόφου επηρεάζει τον άλλο ακόμη και όταν ο δεύτερος δεν συμμετέχει ενεργά στο πρόγραμμα. Πολλοί σύντροφοι των ατόμων που ακολουθούσαν πρόγραμμα απώλειας βάρους έχασαν περισσότερο από 3 % του αρχικού τους βάρους μέσα σε 6 μήνες, μόνο και μόνο επειδή ζούσαν με κάποιον που άλλαξε τις διατροφικές και συμπεριφορικές του συνήθειες. (!)
- Πώς οι αλλαγές του ενός επηρεάζουν τον άλλο
Αν και η ενεργή συμμετοχή και των δύο φαίνεται ιδανική, έρευνες έχουν δείξει ότι όταν ένας σύντροφος μειώνει την πρόσληψη θερμίδων και λιπών, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους ακόμη και στον σύντροφο που δεν ακολουθεί επίσημο πρόγραμμα. Δηλαδή υπάρχει μια σημαντική «μετάδοση συμπεριφοράς» μέσα στη σχέση.
- Ο ρόλος της υποστήριξης και των προκλήσεων
Η σχέση μπορεί να λειτουργήσει ως ενισχυτικός παράγοντας για την επιτυχία της δίαιτας, όταν υπάρχει ενθάρρυνση, κοινή στόχευση, θετική υποστήριξη και κοινές συμπεριφορές άσκησης και διατροφής. Όμως, μπορεί επίσης να υπάρξουν παρεμβατικές συμπεριφορές που δυσχεραίνουν τις προσπάθειες του συντρόφου (π.χ. προσφορά ανθυγιεινών τροφών ή κριτική), κάτι που επιδρά αρνητικά στη διαδικασία.
Γιατί τα ζευγάρια μπορούν να έχουν καλύτερα αποτελέσματα
Κοινή συμπεριφορά = κοινά αποτελέσματα
Ζώντας μαζί, οι σύντροφοι συχνά μοιράζονται γεύματα και καθημερινές συνήθειες. Όταν και οι δύο υιοθετούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής, ενισχύουν ο ένας τον άλλο, περιορίζονται τα «αντικρουόμενα σήματα» (π.χ. ένας να τρώει junk food ενώ ο άλλος προσπαθεί να διατηρηθεί), και αυξάνεται η συνολική δέσμευση στο πρόγραμμα.
Συναισθηματική υποστήριξη
Η υποστήριξη του συντρόφου — πέρα από απλή παρακολούθηση φαγητού — περιλαμβάνει ενθάρρυνση, θετική ανατροφοδότηση, και κοινή ευθύνη για τις αλλαγές στον τρόπο ζωής. Αυτοί οι παράγοντες έχουν άμεση συσχέτιση με καλύτερη δέσμευση στα προγράμματα διατροφής και άσκησης.
Κοινός στόχος και λογοδοσία
Όταν οι στόχοι είναι κοινοί, αυξάνεται η λογοδοσία και η συνέπεια στις προτάσεις για υγιεινή συμπεριφορά. Το να γνωρίζεις ότι κάποιος κοντινός σου άνθρωπος συμμερίζεται την ίδια προσπάθεια ενδυναμώνει την πειθαρχία.
Πώς μπορούν τα ζευγάρια να διατηρήσουν τα αποτελέσματα μακροπρόθεσμα
Κοινός προγραμματισμός γευμάτων
Οργανώστε μαζί εβδομαδιαίο πλάνο διατροφής, αγοράστε και μαγειρέψτε μαζί, και αποφύγετε την αγορά ανθυγιεινών τροφών. Η κοινή διαχείριση του φαγητού μειώνει την έκθεση σε πειρασμούς.
Καθιερώστε κοινούς κανόνες
Π.χ. κάθε γεύμα περιλαμβάνει λαχανικά, μικρή ποσότητα υδατανθράκων, και πρωτεΐνη· όλοι οι υδατάνθρακες μετά τις 16:00 πρέπει να είναι σύνθετοι.
Κινηθείτε μαζί
Η σωματική άσκηση ενισχύει την απώλεια βάρους αλλά και τη δέσμευση. Περάστε 30 λεπτά ημερησίως περπατώντας ή αθλούμενοι μαζί.
Στήριξη και όχι πίεση
Αντισταθείτε στην «κριτική συμπεριφορά»: η θετική ανατροφοδότηση και η ενθάρρυνση είναι πιο αποτελεσματικές από την επιβολή συμπεριφορών. Αναγνωρίστε μαζί τις επιτυχίες και διαχειριστείτε τις αποτυχίες ως κοινή πρόκληση.
Συχνός έλεγχος και υπενθύμιση στόχων
Καταγράψτε την πρόοδο, γιορτάστε μικρούς στόχους, και διατηρήστε ανοιχτή επικοινωνία για το πώς κάθε αλλαγή επηρεάζει και τους δύο.
Οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η κοινή δέσμευση στη δίαιτα και στον υγιεινό τρόπο ζωής ως ζευγάρι μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερα αποτελέσματα απώλειας βάρους και, σημαντικότερο, στη διατήρησή τους μακροπρόθεσμα. Η αμοιβαία υποστήριξη, η κοινή συμπεριφορά και οι θετικοί στόχοι ενδυναμώνουν την προσπάθεια, ενώ ταυτόχρονα ενισχύουν τη σχέση και τη συναισθηματική στήριξη μεταξύ των συντρόφων.
Γράφει,
Έλενα Κούτση
Share this post
