Η Τερέζα Γεωργιάδου μιλά στον Stentoras.gr για το «Μη Ξεχνάς», την προσωπική εμπειρία που αποτέλεσε την αφετηρία του και όσα θέλησε να φωτίσει μέσα από την άνοια, τη μνήμη, την οικογένεια και τη φροντίδα. Μιλά ακόμη για τη συγγραφή ως τρόπο προσωπικής έκφρασης, την αξία της αποδοχής και τη σχέση της με το κοινό, ενώ αποκαλύπτει τα επόμενα συγγραφικά της σχέδια, που κινούνται από τον έρωτα και την απώλεια μέχρι σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά θέματα με κωμική ματιά.
Το «Μη Ξεχνάς» καταπιάνεται με ένα δύσκολο και ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα, την απώλεια της μνήμης και την άνοια. Ποια ήταν η αφορμή που σας οδήγησε να γράψετε το έργο και τι ήταν αυτό που θέλατε περισσότερο να φωτίσετε μέσα από την ιστορία του;
Η ιστορία βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και πρόσωπα, χωρίς όμως να αποτελεί πιστή καταγραφή τους. Υπάρχουν στοιχεία πλασματικότητας και επινόησης, που υπηρετούν τη θεατρική αφήγηση.
Η αφορμή για να γραφτεί το έργο ήταν η εμπειρία της φροντίδας της μητέρας μου, η οποία πάσχει από άνοια τα τελευταία εννέα χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδρομής, προκειμένου να διατηρείται ενεργή η νοητική της λειτουργία, εντάχθηκε σε κάποια «μαθήματα» που πραγματοποιούνται από επίσημους οργανισμούς για τον σκοπό αυτό. Ήμουν δίπλα της για να τη βοηθώ με την τεχνολογία, καθώς οι συναντήσεις γίνονταν διαδικτυακά, αρχικά λόγω Covid και αργότερα για λόγους ευκολίας στη μετακίνηση.
Τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις εμπειρίες που μου δημιουργήθηκαν μέσα από αυτές τις συναντήσεις προσπάθησα να αποτυπώσω στο «Μη Ξεχνάς».
Δεν θέλω να υποδείξω, να συμβουλεύσω ή να προτείνω έναν συγκεκριμένο τρόπο διαχείρισης της άνοιας. Θέλω απλώς να καταθέσω μια προσωπική εμπειρία, όπως αυτή διαμορφώθηκε μέσα από τη συγκεκριμένη συνθήκη.
Στην παράσταση δεν βλέπουμε μόνο τον άνθρωπο που βιώνει την απώλεια της μνήμης, αλλά και τους ανθρώπους που βρίσκονται γύρω του. Πόσο σημαντικό ήταν για εσάς να αναδείξετε τη σχέση με την οικογένεια, τον σύντροφο και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον;
Ήταν πολύ σημαντικό για εμάς, γιατί η άνοια δεν αφορά μόνο τον άνθρωπο που νοσεί, αλλά ολόκληρο το περιβάλλον του. Στην Ελλάδα έχουμε περισσότερα από 230.000 άτομα με άνοια, ενώ για κάθε ασθενή επηρεάζονται άμεσα 2-3 μέλη της οικογένειας γεγονός που δείχνει το μέγεθος του προβλήματος.
Θα δώσω μερικά ακόμα στατιστικά στοιχεία, το 89% των ανθρώπων με άνοια φροντίζεται στο σπίτι, ενώ πάνω από τους μισούς συγκατοικούν με τους φροντιστές. Αυτό σημαίνει ότι η καθημερινότητα, οι σχέσεις και οι ισορροπίες μιας οικογένειας αλλάζουν σημαντικά.
Γι’ αυτό στην παράσταση, δίπλα σε κάθε ασθενή υπάρχει και ο φροντιστής του. Σιγομιλάει, θυμώνει, απογοητεύεται, κουράζεται, αλλά και συντροφεύει. Είναι ένας ρόλος πολύ σημαντικός, αλλά ταυτόχρονα ιδιαίτερα απαιτητικός και καθόλου ανώδυνος. Θέλαμε να δώσουμε χώρο και σε αυτή την πλευρά της άνοιας, που συχνά μένει στη σκιά.
Η φράση «Όταν ξεχνά η μνήμη, δεν πρέπει να ξεχνά η κοινωνία» βρίσκεται στον πυρήνα του έργου. Τι θα θέλατε να κρατήσει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;
Αρχικά, πιστεύω ότι κάθε δράση που φέρνει την άνοια στο προσκήνιο και μας βοηθά να τη γνωρίσουμε καλύτερα είναι ουσιαστική. Αν κάτι θα ήθελα να κρατήσει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση, είναι ίσως μια σκέψη για τους ανθρώπους που βρίσκονται γύρω του. Για τον σύντροφό του, τον γονιό του, τον φίλο ή τον γείτονά του. Για εκείνες τις μικρές αλλαγές που πολλές φορές προσπερνάμε ή αποδίδουμε στο γήρας, στην κούραση, στη μελαγχολία. Ίσως, τελικά, μια μεγαλύτερη ευαισθησία απέναντι σε όσα δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωρίσουμε.
Το έργο συνδυάζει τη θεατρική αφήγηση με video art, video mapping, μουσική και πραγματικές μαρτυρίες. Τι σας έδωσε αυτή η πολυμορφία ως συγγραφέα και με ποιον τρόπο πιστεύετε ότι ενισχύει το μήνυμα του έργου;
Παρόλο που ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται το έργο είναι ιδιαίτερα απαιτητικός, τόσο τεχνικά όσο και για τους ίδιους τους ηθοποιούς, ήταν κάτι που θέλαμε πραγματικά να γίνει. Χρειάστηκαν εκατοντάδες ώρες δουλειάς για να ολοκληρωθούν τα πολυμορφικά μέρη της παράστασης και, κυρίως, για να συγχρονιστούν μεταξύ τους αλλά και με τον προφορικό λόγο. Ήταν μια δύσκολη διαδικασία, αλλά θεωρήσαμε ότι αυτή ακριβώς η ιδιαίτερη μορφή ήταν απαραίτητη για να υπηρετήσει την ιστορία που θέλαμε να αφηγηθούμε.
Η βιωματική εμπειρία της παρακολούθησης αυτών των συναντήσεων, με τις δυσκολίες που δημιουργούσε η επικοινωνία μέσω μιας πλατφόρμας, αλλά παράλληλα και η έντονη ανάγκη των συμμετεχόντων για επικοινωνία και συναισθηματική σύνδεση, με οδήγησαν να αποτυπώσω την ιστορία με αυτόν ακριβώς τον τρόπο.
Υπάρχουν έργα που γράφουμε επειδή έχουμε κάτι συγκεκριμένο να πούμε και άλλα που, μέσα από τη διαδικασία της δημιουργίας τους, μας αποκαλύπτουν πράγματα για τον ίδιο μας τον εαυτό. Το «Μη Ξεχνάς» τι σας δίδαξε προσωπικά;
Το «Μη Ξεχνάς» είναι, στην ουσία, η αποτύπωση μιας ώρας από τις πολλές που περνώ δίπλα στη μητέρα μου. Η άνοια εξελίσσεται σε στάδια και μέσα σε αυτή τη δύσκολη πορεία, μαθαίνεις πολλά.
Το μεγαλύτερο μάθημα λοιπόν που πήρα προσωπικά θα έλεγα πως είναι η «αποδοχή». Κατάλαβα ότι υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούμε να αλλάξουμε, ούτε χρειάζεται να τα κρύβουμε. Χρειάζεται να τα αποδεχτούμε και να μάθουμε να ζούμε μαζί τους, όσο πιο αρμονικά μπορούμε.
Ως συγγραφέας, πόσο σημαντικό είναι για εσάς το θέατρο να έχει κοινωνικό αποτύπωμα και να δημιουργεί συζητήσεις γύρω από θέματα που συχνά αποφεύγουμε να αντιμετωπίσουμε;
Με ενδιαφέρει πρώτα απ’ όλα να εκφράσω αυτό που αισθάνομαι και σε δεύτερο βαθμό, να συναντήσει αυτή η έκφραση ανθρώπους που θα αναγνωρίσουν ή θα συνδεθούν με αυτό το συναίσθημα. Αν μέσα από αυτή τη διαδικασία προκύψει ένας διάλογος ή ένας προβληματισμός, είναι πολύ τιμητικό.
Μετά το «Μη Ξεχνάς», υπάρχει κάποιο νέο θεατρικό έργο ή άλλη συγγραφική δουλειά που έχετε ήδη στα σκαριά και θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας;
Το να γράφω αποτελεί για μένα έναν τρόπο να επεξεργάζομαι όσα αισθάνομαι, οπότε ναι, συνεχίζω να γράφω. Γράφω στίχους, κυρίως για τον έρωτα και την απώλεια. Συνεχίζω επίσης να γράφω για τη διαδρομή της άνοιας, γιατί είναι κάτι που με απασχολεί έντονα και προσπαθώ να το αποτυπώσω ξανά, μέσα από μια διαφορετική μορφή. Παράλληλα, για να αποφορτίζομαι, δουλεύω πάνω σε κάτι εντελώς διαφορετικό, που κινείται γύρω από σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά θέματα, αλλά με κωμική ματιά.
Επιμέλεια Συνέντευξης
Χατζηιωαννίδης Σωτήρης
Share this post
