Η Κατερίνα Παπαδούλη μιλά αποκλειστικά στο stentoras.gr για την έρευνα, την καινοτομία και τη σύνδεσή τους με την αγορά. Είναι οικονομολόγος με μεταπτυχιακές σπουδές στην Αναπτυξιακή Οικονομία και τα Χρηματοοικονομικά στο University of Bradford. Από το 2023 είναι επικεφαλής του Γραφείου Καινοτομίας, Επιχειρηματικότητας και Μεταφοράς Τεχνολογίας InnovInAgri του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διαθέτει πολυετή εμπειρία στη μεταφορά τεχνολογίας, την αγροδιατροφή, τη βιοοικονομία και το περιβάλλον. Έχει διατελέσει Εθνικό Σημείο Επαφής για τα ευρωπαϊκά προγράμματα Horizon 2020 και Horizon Europe, υποστηρίζοντας ερευνητικούς φορείς και επιχειρήσεις στην ανάπτυξη και αξιοποίηση καινοτόμων τεχνολογιών, καθώς και στη σύνδεση της ερευνητικής γνώσης με την επιχειρηματικότητα και την αγορά.

Η Agri Innovation Expo 2026 έρχεται στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου με στόχο να φέρει την έρευνα πιο κοντά στην κοινωνία και την αγορά. Τι θα θέλατε να κρατήσει ο επισκέπτης φεύγοντας από την έκθεση;

Παρόλο που η Έκθεση πραγματοποιείται μέσα στο Πανεπιστήμιο, θέλουμε οι επισκέπτες να φύγουν  με την αίσθηση ότι η έρευνα του Γεωπονικού δεν μένει στα εργαστήρια, αλλά λύνει πραγματικά προβλήματα του πρωτογενούς τομέα, της αγροδιατροφής και της βιοτεχνολογίας. Να καταλάβουν ότι εδώ υπάρχει μία ζωντανή κοινότητα ανθρώπων με ιδέες, τεχνογνωσία και όρεξη να συνεργαστούν και να φύγουν με μία επαφή και μία πρόσκληση για συνεργασία!

Φέτος θα παρουσιαστούν ερευνητικές ομάδες, εργαστήρια, τεχνοβλαστοί (spin-offs) και καινοτόμες πρωτοβουλίες του Γεωπονικού Πανεπιστημίου. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η μεγαλύτερη πρόκληση στο να περάσει μια καλή ερευνητική ιδέα από το εργαστήριο στην αγορά;

Μία καλή ιδέα χρειάζεται να αποδείξει την τεχνολογική και εμπορική της ωριμότητα, να προστατευθεί σωστά, να βρει τον κατάλληλο επιχειρηματικό φορέα και να χρηματοδοτηθεί σε ένα στάδιο όπου το ρίσκο είναι ακόμη υψηλό. Γι’ αυτό βλέπουμε ότι πολλές ιδέες χάνονται στην «κοιλάδα του θανάτου» ανάμεσα στην ερευνητική απόδειξη και την εμπορική εφαρμογή. Εκεί ακριβώς παίζουν ρόλο τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας, που φέρνουν από τη μία τους κατάλληλους συνεργάτες για τις ερευνητικές ιδέες και παράλληλα υποστηρίζουν με διάφορα εργαλεία την ωρίμανση των ιδεών μέσα στο πανεπιστήμιο ακόμα.

Στο πρόγραμμα υπάρχει και το πάνελ «Από το Εργαστήριο στην Επένδυση: Χρηματοδοτώντας την Καινοτομία στην Αγροδιατροφή και τη Βιοτεχνολογία», το οποίο συντονίζετε. Πόσο σημαντική είναι η πρόσβαση στη χρηματοδότηση για να μπορέσει μια καινοτόμος ιδέα να εξελιχθεί και να αποκτήσει πραγματικό αντίκτυπο;

Έχω τη χαρά να συντονίζω το συγκεκριμένο πάνελ με συμμετέχοντες καλούς συνεργάτες από ελληνικά VCs που στέκονται δίπλα σε τεχνολογικές ιδέες που βγαίνουν από  τα πανεπιστήμια. Η χρηματοδότηση είναι καθοριστική, αλλά δεν αρκεί μόνη της. Το ζητούμενο είναι η σωστή χρηματοδότηση στο σωστό στάδιο: τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας υποστηρίζουν την εύρεση χρηματοδοτήσεων με τη μορφή grants για αρχική ωρίμανση τεχνολογιών και παρέχουν μικρές αλλά σημαντικές χρηματοδοτήσεις για Proof of Concept. Στη συνέχεια θέλουμε να δούμε χρηματοδοτήσεις από επενδυτές, που αντιλαμβάνονται τις ιδιαιτερότητες της αγροδιατροφής και της βιοτεχνολογίας, όπου ο χρόνος ωρίμανσης είναι μεγαλύτερος. Επίσης χρειαζόμαστε το expertise τους στην επιχειρηματική ωρίμανση και το δίκτυό τους, που είναι πολύτιμα!

Είστε επικεφαλής του Γραφείου Μεταφοράς Τεχνολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Τι είναι αυτό που σας γοητεύει περισσότερο στη δουλειά σας και τι είναι αυτό που σας δυσκολεύει περισσότερο;

Έχω αναλάβει το Γραφείο του Γεωπονικού από το 2023, οπότε έχω πλέον μία καλή εικόνα των εργαστηρίων, των ερευνητών και της σημαντικής δουλειάς που γίνεται μέσα στο πανεπιστήμιο. Οι ερευνητές και οι ερευνητικές ομάδες που παλεύουν να ωριμάσουν μία ιδέα και είναι ανοιχτοί να μάθουν νέες δεξιότητες πέρα από την επιστημονική κατάρτιση είναι αυτό που με γοητεύει περισσότερο. Επίσης, όταν μία ερευνητική ιδέα αρχίζει να παίρνει μορφή προϊόντος, υπηρεσίας ή εταιρείας, είναι μία σημαντική στιγμή στη δουλειά μας. Ωστόσο, οι ερευνητές και οι επιχειρήσεις έχουν μάθει συχνά να επικοινωνούν με διαφορετική γλώσσα και επίσης δεν έχουν δεξιότητες διαπραγμάτευσης που δυσκολεύει τη δουλειά μας. Παράλληλα, η κουλτούρα αξιοποίησης της έρευνας, εντός και εκτός του πανεπιστημίου, χτίζεται σταδιακά και απαιτεί υπομονή και επιμονή.

Έχετε σπουδάσει International Economics. Πόσο σας έχει βοηθήσει το οικονομικό σας υπόβαθρο στον σημερινό σας ρόλο και στην προσπάθεια να συνδεθεί η έρευνα με την επιχειρηματικότητα και την αγορά;

Οι μεταπτυχιακές σπουδές μου με έχουν βοηθήσει αρκετά, στο να βλέπω μία ερευνητική ιδέα ως πηγή αξίας: ποιο πρόβλημα λύνει, ποια αγορά μπορεί να εξυπηρετήσει, πώς κοστολογείται, ποιο είναι το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Ωστόσο θεωρώ πιο πολύτιμο το πλαίσιο των σπουδών μου, που πραγματοποιήθηκαν σε ένα πλήρως διεθνοποιημένο περιβάλλον, και μου δίδαξαν κυρίως τον τρόπο συνεργασίας σε διαφορετικές ομάδες, την αξία της συμπερίληψης και της συμπληρωματικότητας, σε χαρακτήρες, δεξιότητες και απόψεις.

Το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει μια μακρά παράδοση στην έρευνα και την εκπαίδευση. Πώς πιστεύετε ότι μπορεί σήμερα ένα πανεπιστήμιο να ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας αγοράς που αλλάζει τόσο γρήγορα;

Η ταυτότητα του Γεωπονικού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την αγορά, είτε αυτή είναι ο πρωτογενής τομέας (αγρότες, γεωπόνοι, παραγωγοί) είτε η βιομηχανία. Γι’ αυτό είναι μονόδρομος να αφουγκραζόμαστε τις ανάγκες των τελικών χρηστών των λύσεων που παράγονται μέσα στο Γεωπονικό, και πώς αυτές αλλάζουν. Ιδιαίτερα με την τόσο σπουδαία ανάπτυξη των ψηφιακών τεχνολογιών και της τεχνητής νοημοσύνης, είναι καθοριστικό να προχωράμε συν-διαμορφώνοντας λύσεις και όχι αναπτύσσοντας λύσεις απομονωμένα μέσα στο εργαστήριο που πολύ δύσκολα θα υιοθετηθούν από τον τελικό χρήστη. Είναι για εμάς κρίσιμη η συν-δημιουργία και η συν-ανάπτυξη, ήδη από τα πρώτα στάδια σύλληψης και ανάπτυξης μίας ιδέας. Έτσι, πρέπει να έχουμε σταθερά κανάλια επικοινωνίας με επιχειρήσεις, παραγωγούς και φορείς, ευέλικτες δομές που στηρίζουν συνεργασίες, spin-offs και προγράμματα προ-εμπορικής ωρίμανσης, καθώς και μία κουλτούρα που ενθαρρύνει τους ερευνητές να σκέφτονται και την εφαρμογή.

Το ακαδημαϊκό έτος ξεκινά σε λίγες ημέρες. Τι θα λέγατε στους νέους φοιτητές που κάνουν τώρα το πρώτο τους βήμα στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο; Τι θα τους συμβουλεύατε να προσέξουν, τι να αποφύγουν και πού να εστιάσουν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους; Και τελικά, τι είναι αυτό που μπορεί να τους προσφέρει η φοίτηση στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο πέρα από ένα πτυχίο; Από την άλλη πλευρά, τι θα προτείνατε στους τελειόφοιτους που ετοιμάζονται να περάσουν από το πανεπιστήμιο στην αγορά εργασίας; Ποια εφόδια θεωρείτε ότι έχουν ήδη στις αποσκευές τους και πώς μπορούν να τα αξιοποιήσουν;

Στους φοιτητές θα έλεγα καλή αρχή και να το ευχαριστηθούν! Το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο είναι το μόνο στην Ελλάδα που αντιμετωπίζει τις γεωπονικές επιστήμες ολιστικά προσεγγίζοντας αυτό που ονομάζουμε Ενιαία Υγεία: σύνδεση δηλαδή των ζώων, του περιβάλλοντος και του ανθρώπου. Είναι πολύτιμο όχι μόνο σαν γνώση, αλλά και για τις συνεργασίες που θα διαμορφώσουν με συμφοιτητές και καθηγητές τους. Καλή δύναμη! Γιατί το πρόγραμμα σπουδών είναι από τα πιο απαιτητικά της χώρας, αλλά πάντα υπάρχει λίγος χρόνος για να αξιοποιήσουν και διαφορετικές ευκαιρίες, όπως είναι τα προγράμματα επιχειρηματικής ωρίμανσης και εκπαίδευσης σε θεματικές καινοτομίας και μεταφοράς τεχνολογίας που προσφέρουμε. Από την άλλη, στους τελειόφοιτους θα πρότεινα να δουν τις δεξιότητες που έχουν αναπτύξει μέσα από ένα πιο ευρύ πρίσμα, όχι μόνο του γεωπόνου αλλά ενός μέλους της βιομηχανίας με πολύτιμες γνώσεις σε διαφορετικές εφαρμογές. Και στους επίδοξους επιχειρηματίες / startuppers, ότι θα συνεχίσουμε να είμαστε εδώ και να τους υποστηρίζουμε και στα επόμενα βήματα της σταδιοδρομίας τους.

Αν σας έδιναν τη δυνατότητα να αλλάξετε ένα πράγμα στον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα αντιμετωπίζει την καινοτομία, την έρευνα και τη σύνδεσή τους με την επιχειρηματικότητα, ποιο θα ήταν αυτό;

Θα άλλαζα τον τρόπο με τον οποίο αναγνωρίζουμε και επιβραβεύουμε την έρευνα. Σήμερα η ακαδημαϊκή αξιολόγηση βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις δημοσιεύσεις. Θα ήθελα να αναγνωρίζεται ισότιμα και η συμβολή στην καινοτομία: οι συνεργασίες με τη βιομηχανία, οι πατέντες, οι άδειες εκμετάλλευσης, οι εταιρείες τεχνοβλαστοί. Όταν ο ερευνητής βλέπει ότι η μεταφορά τεχνολογίας μετράει και στην εξέλιξή του, αλλάζει η κουλτούρα, και όλα τα υπόλοιπα, από τη χρηματοδότηση μέχρι τη συνεργασία με την αγορά, ακολουθούν πιο φυσικά. Βλέπουμε βέβαια αλλαγές σε αυτό το μέρος, αλλά θέλουμε να γίνουν πιο έντονες και πιο ουσιαστικές. Να ξεφύγουμε από τους αριθμητικού δείκτες και να μπούμε στην ουσία!

Share this post