Τι συμβαίνει όταν το θέατρο αφήνει τη σκηνή και συναντά τη φύση;
🌿🎭 Η Άννα Σεβαστή Τζίμα μας ταξιδεύει στον μαγικό κόσμο των «Παραμυθιών στο Δάσος», που ζωντανεύουν μέσα στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους, και μιλά για τη δύναμη της παιδικής φαντασίας και της
Τα «Παραμύθια στο Δάσος» πραγματοποιούνται μέσα στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους. Πώς επηρεάζει η φύση τον τρόπο με τον οποίο στήνεται και παρουσιάζεται μια παιδική θεατρική παράσταση;
Τα «Παραμύθια στο Δάσος» μεταφέρουν τη μαγεία του παραμυθιού στη φύση, εκεί όπου η φαντασία των ανθρώπων μοιάζει να βρίσκει το πραγματικό της σπίτι.
Οι κάτοικοι του δάσους —τα πουλιά, οι σκίουροι, οι χελώνες και τόσα άλλα πλάσματα— υπήρξαν πάντα οι ήρωες και οι συνοδοιπόροι των παραμυθιών μας. Είναι πλάσματα που μας μεταφέρουν σε έναν διαφορετικό κόσμο, μας γεμίζουν περιέργεια, θαυμασμό, τρυφερότητα και διάθεση για παιχνίδι.
Στα «Παραμύθια στο Δάσος» οι τοίχοι του θεάτρου καταργούνται και η παράσταση αναπνέει ελευθερία. Η ίδια η φύση γίνεται μέρος της θεατρικής εμπειρίας: τα δέντρα, οι ήχοι, το φως, οι μυρωδιές, ακόμη και ό,τι απρόσμενο μπορεί να συμβεί γύρω μας, συμμετέχουν με τον δικό τους τρόπο στην παράσταση.
Γι’ αυτό και οι παραστάσεις μας μέσα στον Βοτανικό Κήπο έχουν κίνηση, τραγούδι, παιχνίδι και κυρίως τη συμμετοχή ολόκληρου του κοινού, ανεξαρτήτως ηλικίας. Για λίγο παύει να υπάρχει η απόσταση ανάμεσα στη σκηνή και στους θεατές. Παιδιά και μεγάλοι γινόμαστε όλοι μια κοινότητα.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη επίδραση της φύσης στην παράστασή μας: μας επιτρέπει, έστω και για λίγο, να είμαστε όλοι μαζί, πιο ελεύθεροι και πιο ανέμελοι, κάτω από τις σκιές των δέντρων, μέσα στους ήχους και τις μυρωδιές της φύσης.
Τα παιδιά δεν είναι απλώς θεατές, αλλά συμμετέχουν ενεργά στην ιστορία μέσα από την αφήγηση, το θεατρικό παιχνίδι και τη μουσική. Πόσο διαφορετική είναι η εμπειρία για έναν ηθοποιό όταν το κοινό συμμετέχει τόσο ενεργά;
Είναι πράγματι μια διαφορετική και υπέροχη εμπειρία. Πιστεύω ότι για τον ηθοποιό είναι μια μοναδική ευκαιρία να συνδεθεί οργανικά με το κοινό του και να βιώσει πραγματικά την αμφίδρομη φύση της θεατρικής επικοινωνίας: από τον ηθοποιό προς το κοινό και από το κοινό προς τον ηθοποιό.
Όταν τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά, όμως, συμβαίνει και κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: η επικοινωνία αυτή περνά μέσα στο ίδιο το έργο και αρχίζει να το επηρεάζει. Το κοινό δεν βρίσκεται πια απέναντι από την ιστορία, αλλά γίνεται μέρος της. Αποκτά έναν ρόλο και ταυτόχρονα γίνεται ένας απρόσμενος «επισκέπτης» της παράστασης, που μπορεί κάθε φορά να αλλάξει τη δυναμική της.
Κι αυτό είναι ίσως το πιο συναρπαστικό για έναν ηθοποιό. Η ιστορία δεν ζωντανεύει απλώς μπροστά στα παιδιά· μεταμορφώνεται μέσα από την παρουσία και την αντίδρασή τους. Έτσι, καμία παράσταση δεν είναι ακριβώς ίδια με την προηγούμενη. Ο ηθοποιός χρειάζεται να είναι πραγματικά παρών, να ακούει, να ανταποκρίνεται και να αφήνει χώρο στο απρόβλεπτο.
Και εκεί ακριβώς γεννιέται κάτι πολύ ουσιαστικό: μια ζωντανή σχέση ανάμεσα στον ηθοποιό, το παιδί και την ιστορία.
Τι πιστεύετε ότι μπορεί να προσφέρει ένα παραμύθι σε ένα παιδί πέρα από τη διασκέδαση; Μπορεί το θέατρο να λειτουργήσει και ως ένας διαφορετικός τρόπος μάθησης;
Αναμφίβολα. Το θέατρο είναι μάθηση. Όχι όμως με την έννοια του μαθήματος, αλλά με έναν τρόπο βιωματικό, που περνά μέσα από το συναίσθημα, τη φαντασία και την εμπειρία.
Ένα παραμύθι καλεί το παιδί να σκεφτεί, να αναπτύξει την κρίση του, να αναρωτηθεί για το σωστό και το λάθος, να πάρει θέση, να συμμετέχει, να μοιραστεί και, κυρίως, να προσπαθήσει να κατανοήσει τον άλλον και τον κόσμο γύρω του.
Και η κατανόηση είναι πάντα μάθηση.
Οτιδήποτε μας βοηθά να καταλαβαίνουμε λίγο περισσότερο τον εαυτό μας, τους άλλους και τη ζωή, μας κάνει πιο φωτεινούς και πιο ανοιχτούς απέναντί της.
Σήμερα τα παιδιά μεγαλώνουν σε έναν κόσμο γεμάτο οθόνες και ψηφιακά ερεθίσματα. Πόσο σημαντικό είναι να τους δίνουμε χώρο για φαντασία, παιχνίδι και ζωντανή επικοινωνία;
Είναι τόσο σημαντικό όσο το να τους δίνουμε τροφή. Γιατί ένα παιδί δεν χρειάζεται μόνο να μεγαλώσει σωματικά· χρειάζεται και πνευματική και συναισθηματική τροφή.
Η φαντασία, το παιχνίδι και η ζωντανή επικοινωνία είναι βασικά εφόδια για τη ζωή. Μέσα από αυτά το παιδί μαθαίνει να σχετίζεται, να επικοινωνεί, να εκφράζει αυτό που αισθάνεται, να συνεργάζεται, να δοκιμάζει, να τολμά. Χτίζει σιγά σιγά τη δύναμη και το κουράγιο που θα χρειαστεί αργότερα για να σταθεί απέναντι στη ζωή.
Οι οθόνες προσφέρουν πολλά ερεθίσματα, αλλά το παιδί χρειάζεται και χώρο όπου δεν θα του προσφέρονται όλα έτοιμα. Χρειάζεται χρόνο για να φανταστεί, να δημιουργήσει, να παίξει, να κοιτάξει έναν άλλο άνθρωπο στα μάτια και να επικοινωνήσει πραγματικά μαζί του.
Όλα αυτά φορτίζουν, θα έλεγα, μια πολύτιμη «συναισθηματική μπαταρία» μέσα του. Μια μπαταρία που αργότερα θα δώσει ενέργεια και πνοή στα όνειρά του.
Γιατί ένας κόσμος χωρίς όνειρα θα ήταν ένας κόσμος χωρίς ανάσα.
Πόσο σημαντικό είναι, κατά τη γνώμη σας, να έρχεται ένα παιδί σε επαφή με το θέατρο από μικρή ηλικία; Τι μπορεί να του προσφέρει;
Είναι τόσο σημαντικό όσο το να τους δίνουμε τροφή. Γιατί ένα παιδί δεν χρειάζεται μόνο να μεγαλώσει σωματικά· χρειάζεται και πνευματική και συναισθηματική τροφή.
Η φαντασία, το παιχνίδι και η ζωντανή επικοινωνία είναι βασικά εφόδια για τη ζωή. Μέσα από αυτά το παιδί μαθαίνει να σχετίζεται, να επικοινωνεί, να εκφράζει αυτό που αισθάνεται, να συνεργάζεται, να δοκιμάζει, να τολμά. Χτίζει σιγά σιγά τη δύναμη και το κουράγιο που θα χρειαστεί αργότερα για να σταθεί απέναντι στη ζωή.
Οι οθόνες προσφέρουν πολλά ερεθίσματα, αλλά το παιδί χρειάζεται και χώρο όπου δεν θα του προσφέρονται όλα έτοιμα. Χρειάζεται χρόνο για να φανταστεί, να δημιουργήσει, να παίξει, να κοιτάξει έναν άλλο άνθρωπο στα μάτια και να επικοινωνήσει πραγματικά μαζί του.
Όλα αυτά φορτίζουν, θα έλεγα, μια πολύτιμη «συναισθηματική μπαταρία» μέσα του. Μια μπαταρία που αργότερα θα δώσει ενέργεια και πνοή στα όνειρά του.
Γιατί ένας κόσμος χωρίς όνειρα θα ήταν ένας κόσμος χωρίς ανάσα.
Δεν είναι σημαντικό αλλά ζωτικό, το θέατρο είναι η κοινότητα, η συνεύρεση το κοινό βίωμα, οι άνθρωποι μαθαίνουν να συνυπάρχουν και να ανταλλάζουν συναισθήματα και να συμπορεύονται μέσα από μια κοινή ιστορία, αυτό είναι μια κοινότητα. Σε μια εποχή που οι γειτονίες έχουν χαθεί και οι οικογένειες έχουν χάσει την συνοχή τους, το θέατρο θα αποτελούσε έναν κοινό τόπο.
Δεν είναι απλώς σημαντικό. Είναι ζωτικό.
Το θέατρο είναι κοινότητα. Είναι συνάντηση, συνεύρεση, κοινό βίωμα. Οι άνθρωποι μαθαίνουν να συνυπάρχουν, να ανταλλάσσουν συναισθήματα και να συμπορεύονται μέσα από μια κοινή ιστορία. Και αυτό, στην ουσία, είναι μια κοινότητα.
Για ένα παιδί, λοιπόν, η επαφή με το θέατρο από μικρή ηλικία δεν είναι μόνο μια επαφή με την τέχνη. Είναι μια εμπειρία συνύπαρξης. Μαθαίνει ότι μπορεί να γελάσει μαζί με άλλους, να συγκινηθεί μαζί τους, να ακούσει, να περιμένει, να συμμετέχει, να αισθανθεί ότι ανήκει κάπου και ότι μοιράζεται κάτι με τους ανθρώπους γύρω του.
Σε μια εποχή όπου οι γειτονιές έχουν σε μεγάλο βαθμό χάσει τον παλιό τους ρόλο και οι οικογένειες συχνά δυσκολεύονται να βρουν τον χρόνο και τον χώρο της κοινής εμπειρίας, το θέατρο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Γιατί το θέατρο πάντα αποτελούσε —και πιστεύω ότι πάντα θα αποτελεί— έναν κοινό τόπο.
Υπάρχει κάποια αντίδραση παιδιού από παράσταση που σας έχει μείνει αξέχαστη;
Πάρα πολλές, αλλά η αγαπημένη μου, είναι ίσως και η πιο αυθόρμητη… τρέχει… σε παίρνει αγκαλιά … και σου λέει σ αγαπώ! Και πριν λίγο δεν σε ήξερε, μόλις γνωριστήκατε! Δεν είναι μαγικό;
Τι θα θέλατε να σας πει ένα παιδί μετά το τέλος της παράστασης; Ποια θα ήταν για εσάς η ιδανική αντίδρασή του;
Αγκαλιά – χαμόγελο- λαμπερά μάτια!
Share this post
