Θεωρητική ή Θετική; 6 κριτήρια για να επιλέξεις Ομάδα Προσανατολισμού

«Να πάω Θεωρητική ή Θετική;»

Το ερώτημα απασχολεί πολλούς μαθητές ήδη από την Α΄ Λυκείου. Συχνά, όμως, η απόφαση λαμβάνεται με ένα μόνο κριτήριο: τον βαθμό στα Αρχαία ή στα Μαθηματικά.

Η επίδοση στα μαθήματα έχει σημασία, αλλά δεν αρκεί. Η επιλογή Ομάδας Προσανατολισμού συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεσαι, τα αντικείμενα που σε ενδιαφέρουν, τις σπουδές που θέλεις να διατηρήσεις ως πιθανές επιλογές και την προσπάθεια που είσαι διατεθειμένος να καταβάλεις.

Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις από τώρα το επάγγελμα που θα ακολουθήσεις. Χρειάζεται, όμως, να επιλέξεις έχοντας εξετάσει περισσότερα από το ποιο μάθημα σου φαίνεται σήμερα ευκολότερο.

Θεωρητική και Θετική: τι σημαίνουν στην πράξη;

Οι όροι «Θεωρητική» και «Θετική Κατεύθυνση» εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται στην καθημερινή γλώσσα. Επισήμως, στη Β΄ τάξη του Γενικού Λυκείου οι μαθητές επιλέγουν μεταξύ:

• της Ομάδας Προσανατολισμού Ανθρωπιστικών Σπουδών, με βασικά μαθήματα τα Αρχαία Ελληνικά και τα Λατινικά,
• της Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών, με βασικά μαθήματα τα Μαθηματικά και τη Φυσική.

Προσοχή: Η επιλογή Ομάδας Προσανατολισμού δεν αποτελεί από μόνη της επιλογή επαγγέλματος. Επηρεάζει, όμως, την προετοιμασία και τις εκπαιδευτικές διαδρομές που θα εξετάσει ο μαθητής στη συνέχεια.

Η επιλογή αυτή δεν ισοδυναμεί με οριστική απόφαση επαγγέλματος. Αποτελεί, όμως, ένα σημαντικό βήμα, επειδή διαμορφώνει την προετοιμασία του μαθητή και επηρεάζει τις επιλογές που θα εξετάσει στη συνέχεια.

Πριν αποφασίσεις, αξίζει να σκεφτείς τα ακόλουθα έξι κριτήρια.

1. Ποιος τρόπος σκέψης σου ταιριάζει περισσότερο;

Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στα μαθήματα, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζεσαι τις πληροφορίες.

Στις Ανθρωπιστικές Σπουδές χρειάζεται να αισθάνεσαι σχετικά άνετα με:

• την κατανόηση και ανάλυση κειμένων,
• τη γλώσσα και τη λεπτομέρεια,
• την ερμηνεία εννοιών και επιχειρημάτων,
• τη σύνδεση ιστορικών, κοινωνικών και πολιτισμικών στοιχείων,
• τη γραπτή διατύπωση και την τεκμηρίωση μιας άποψης.

Στις Θετικές Σπουδές χρειάζεται να ανταποκρίνεσαι περισσότερο σε:

• αριθμητικά και συμβολικά δεδομένα,
• διαδοχικά βήματα επίλυσης ενός προβλήματος,
• αφηρημένες έννοιες και μαθηματικά μοντέλα,
• σχέσεις αιτίας και αποτελέσματος,
• εφαρμογή κανόνων σε διαφορετικές ασκήσεις.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας μαθητής των Ανθρωπιστικών δεν χρειάζεται λογική σκέψη ή ότι ένας μαθητής των Θετικών δεν χρειάζεται γλωσσικές δεξιότητες. Το ερώτημα είναι ποιος τρόπος εργασίας σε κινητοποιεί περισσότερο και μπορείς να τον υποστηρίξεις καθημερινά.

2. Ποια είναι η πραγματική σχέση σου με τα βασικά μαθήματα;

Μην κοιτάξεις μόνο τον τελευταίο βαθμό σου. Αναρωτήσου:

• Κατανοώ το μάθημα ή απλώς απομνημονεύω;
• Με ενδιαφέρει να ασχοληθώ περισσότερο με αυτό;
• Όταν δυσκολεύομαι, θέλω να προσπαθήσω ή εγκαταλείπω;
• Η χαμηλότερη επίδοσή μου οφείλεται σε έλλειψη ικανότητας ή σε κενά, τρόπο διδασκαλίας και περιορισμένη προσπάθεια;
• Θα μπορούσα να μελετώ αυτά τα μαθήματα συστηματικά για τα επόμενα δύο χρόνια;

Ένας καλός βαθμός δεν σημαίνει πάντοτε ότι το αντικείμενο σου ταιριάζει. Αντίστοιχα, μια μέτρια επίδοση δεν αποκλείει μια Ομάδα Προσανατολισμού, εφόσον υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον και διάθεση για συστηματική δουλειά.

3. Ποιες σπουδές θέλεις να παραμείνουν διαθέσιμες;

Δεν χρειάζεται να έχεις καταλήξει σε ένα συγκεκριμένο πανεπιστημιακό τμήμα. Είναι χρήσιμο, όμως, να δημιουργήσεις μια πρώτη λίστα με σχολές και γνωστικά αντικείμενα που θα ήθελες να διερευνήσεις.

Για παράδειγμα:

• Σε ενδιαφέρει περισσότερο η γλώσσα, η ιστορία, το δίκαιο, η κοινωνία, η εκπαίδευση ή η ανθρώπινη συμπεριφορά;
• Σε ελκύουν τα μαθηματικά, οι φυσικές επιστήμες, η τεχνολογία, η υγεία, η πληροφορική ή η οικονομία;
• Υπάρχουν τμήματα που θεωρείς πιθανές επιλογές, χωρίς να γνωρίζεις ακόμη αρκετά γι’ αυτά;
• Ποιες επιλογές δεν θα ήθελες να αποκλείσεις πρόωρα;

Πριν επιλέξεις Ομάδα Προσανατολισμού, εξέτασε όχι μόνο τα ονόματα των σχολών αλλά και τα προγράμματα σπουδών τους. Δύο τμήματα με παρόμοιο τίτλο μπορεί να έχουν διαφορετικά μαθήματα και να οδηγούν σε διαφορετικές επαγγελματικές διαδρομές.

4. Ποια προσπάθεια είσαι διατεθειμένος να καταβάλεις;

Η σωστή επιλογή δεν είναι απαραιτήτως η πιο εύκολη. Είναι εκείνη για την οποία έχεις λόγο να προσπαθήσεις.

Ρώτησε τον εαυτό σου:

• Ποια μαθήματα μπορώ να μελετώ με μεγαλύτερη συνέπεια;
• Σε ποια δυσκολία επιμένω περισσότερο;
• Πού είμαι πρόθυμος να καλύψω τα κενά μου;
• Ποιο πρόγραμμα μελέτης μπορώ πραγματικά να υποστηρίξω;

Δεν υπάρχει Ομάδα Προσανατολισμού χωρίς απαιτήσεις. Η Θεωρητική δεν είναι «εύκολη επειδή δεν έχει Μαθηματικά» και η Θετική δεν είναι κατάλληλη για όλους επειδή θεωρείται ότι προσφέρει περισσότερες επαγγελματικές επιλογές.

Κάθε διαδρομή απαιτεί διαφορετικό τρόπο μελέτης, διάρκεια, ακρίβεια και συστηματική προετοιμασία.

5. Ποιος επηρεάζει την απόφασή σου;

Οι γνώμες των γονέων, των καθηγητών και του κοντινού περιβάλλοντος μπορούν να είναι χρήσιμες. Δεν πρέπει, όμως, να μετατρέπονται σε απόφαση που λαμβάνεται αντί για εσένα.

Πρόσεξε ιδιαίτερα φράσεις όπως:

• «Οι καλοί μαθητές πηγαίνουν Θετική».
• «Από τη Θεωρητική δεν βρίσκεις δουλειά».
• «Αφού γράφεις καλά Έκθεση, πρέπει να πας Θεωρητική».
• «Στην οικογένειά μας είμαστε όλοι γιατροί ή μηχανικοί».
• «Διάλεξε την κατεύθυνση που επέλεξαν οι φίλοι σου».

Καμία Ομάδα Προσανατολισμού δεν εγγυάται από μόνη της επαγγελματική επιτυχία. Οι προοπτικές διαμορφώνονται από το αντικείμενο σπουδών, τις δεξιότητες, την εξειδίκευση, την εμπειρία και τις επιλογές που θα ακολουθήσουν.

Άκουσε τις συμβουλές, αλλά προσπάθησε να διακρίνεις ποιες πληροφορίες είναι χρήσιμες και ποιες βασίζονται σε στερεότυπα ή στις προσδοκίες των άλλων.

6. Έχεις δοκιμάσει την επιλογή πριν αποφασίσεις;

Πριν καταλήξεις, κάνε μια μικρή έρευνα:

• Δες ενδεικτικό υλικό από τα μαθήματα Προσανατολισμού.
• Συζήτησε με μαθητές που βρίσκονται ήδη στη Β΄ ή στη Γ΄ Λυκείου.
• Ζήτησε από τους καθηγητές σου να σου εξηγήσουν τις απαιτήσεις κάθε μαθήματος.
• Διάβασε τα προγράμματα σπουδών ορισμένων πανεπιστημιακών τμημάτων.
• Κατέγραψε τι σε ενδιαφέρει, τι σε προβληματίζει και ποιες πληροφορίες σου λείπουν.
• Αναζήτησε υποστήριξη Επαγγελματικού Προσανατολισμού, εάν η απόφαση παραμένει ασαφής.

Τα εργαλεία και τα τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες ενδείξεις για τα ενδιαφέροντα, τις κλίσεις και τις εργασιακές αξίες σου. Δεν αποφασίζουν, όμως, μόνα τους για εσένα. Αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας αυτογνωσίας, ενημέρωσης και συζήτησης.

Τελικά, ποια Ομάδα Προσανατολισμού είναι η σωστή;

Δεν υπάρχει μία Ομάδα Προσανατολισμού που είναι συνολικά καλύτερη από την άλλη.

Η καταλληλότερη επιλογή είναι εκείνη που:

• ανταποκρίνεται περισσότερο στον τρόπο με τον οποίο σκέφτεσαι,
• περιλαμβάνει μαθήματα με τα οποία μπορείς να ασχοληθείς συστηματικά,
• διατηρεί ανοιχτές επιλογές σπουδών που σε ενδιαφέρουν,
• δεν βασίζεται μόνο σε έναν βαθμό, σε στερεότυπα ή στις επιθυμίες των άλλων,
• μπορεί να υποστηριχθεί από ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα προσπάθειας.

Ο στόχος δεν είναι να αποφασίσεις από τώρα ολόκληρη την επαγγελματική σου ζωή. Είναι να κάνεις το επόμενο βήμα με περισσότερη αυτογνωσία και ουσιαστική πληροφόρηση.

Αν βρίσκεσαι ανάμεσα σε διαφορετικές επιλογές, ο Επαγγελματικός Προσανατολισμός μπορεί να σε βοηθήσει να διερευνήσεις οργανωμένα τα ενδιαφέροντα, τις ικανότητες και τις εκπαιδευτικές διαδρομές που σου ταιριάζουν — χωρίς να αποφασίζει κάποιος άλλος για εσένα.

Ανδρομάχη Παπαγιαννάκη

Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού στην εταιρεία www.aboutcareer.gr

Share this post